Jak Freenance pomaga z rocznym zeznaniem PIT 2026 PL — PIT-38, PIT-37, Belka, strata z przeszłości

Kwiecień każdego roku to miesiąc, w którym 7 milionów Polaków składa PIT. Z tej grupy znaczna część ma do czynienia z PIT-38 (zyski z giełdy i krypto) — i właśnie tu robi się najwięcej błędów: pomijanie straty z lat poprzednich, nieprawidłowe rozliczanie dywidend, brak optymalizacji tax-loss harvesting na koniec roku, źle zaimportowane PIT-8C od brokerów.

Freenance nie jest programem do składania PIT (od tego są e-Deklaracje i Twój e-PIT na podatki.gov.pl), ale jest narzędziem agregującym — które w 5 minut przygotowuje kompletny pakiet danych dla księgowego lub dla samodzielnego rozliczenia: gotowy CSV z zyskami i stratami, PDF z podsumowaniem, alerty o tax-loss harvesting przed końcem roku.

Ten tutorial pokazuje, jak skonfigurować Freenance do pracy z PIT-38, PIT-37, Belką i stratą z lat poprzednich. Plus case Janka — informatyka z Wrocławia, który dzięki alertowi Freenance zaoszczędził 1 200 zł podatku w 2025 r. przez tax-loss harvesting.

WAŻNE: Materiał ma charakter wyłącznie edukacyjny. Nie stanowi porady podatkowej. Wszelkie decyzje podatkowe konsultuj z doradcą podatkowym lub księgowym; szczegółowe interpretacje uzyskasz w izbie skarbowej.

Podstawy PIT-38, PIT-37 i podatku Belki — przypomnienie

PIT-37 — przychody z etatu i umów cywilnoprawnych

Najbardziej rozpowszechniony formularz w Polsce. Wypełnia go każdy, kto miał dochody z umowy o pracę, zlecenia, dzieła, gdzie zaliczki płaci płatnik (pracodawca, zleceniodawca).

• Składa się go do 30 kwietnia następnego roku.
• W 2027 r. składasz PIT-37 za rok 2026.
• Stawki: 12% do 120 000 zł rocznie, 32% powyżej.
• Ulgi: na dzieci, na internet, rehabilitacyjna, IKZE (odliczenie).

PIT-38 — zyski kapitałowe (Belka)

Formularz dla dochodów z giełdy, ETF, akcji, obligacji, kryptowalut, funduszy inwestycyjnych (poza IKE/IKZE).

• Stawka: 19% od dochodu (zysk minus strata) — tzw. „podatek Belki” od nazwiska byłego ministra finansów.
• Składa się go do 30 kwietnia następnego roku.
• W 2027 r. składasz PIT-38 za rok 2026.
• Dochód = przychód (suma sprzedaży) − koszt (suma cen zakupów + prowizje).
• Strata z poprzednich 5 lat może być odliczona do 50% rocznej straty (maksymalnie 5 000 000 zł).

Co to jest „strata z lat poprzednich”?

Jeśli w 2023 r. miałeś stratę z giełdy 8 000 zł, a w 2024 r. zysk 12 000 zł — możesz odliczyć do 50% straty 2023 r. (czyli 4 000 zł) od zysku 2024 r. Podstawą opodatkowania będzie 12 000 - 4 000 = 8 000 zł, podatek = 1 520 zł zamiast 2 280 zł.

To jest legalna i często pomijana optymalizacja, której większość osób nie rozlicza, bo:

1. Nie pamięta straty z 2023 r.
2. Nie ma dokumentacji.
3. Nie wie, że można.
4. Księgowy nie wnika w transakcje giełdowe.

Freenance pamięta. Freenance ma dokumentację. Freenance pokazuje.

KROK 1 — Połącz rachunki maklerskie i krypto (3 minuty)

W Freenance wejdź w „Konta → Dodaj rachunek maklerski / krypto”. Wybierz brokera / giełdę:

Brokerzy:

• XTB, Bossa, mBank eMakler, ING Investmar, PKO Supermakler, Pekao Bossanet, BNP Paribas, Millennium, Trigon, BM Alior.

Giełdy krypto:

• Binance, Zonda (BitBay), Coinbase, Kraken, Bitstamp, KuCoin.

Portfele krypto:

• MetaMask (przez adres), Ledger, Trezor.

Dla każdego rachunku zaimportuj historię transakcji od początku istnienia konta — Freenance używa tego do śledzenia FIFO (first-in-first-out) cost basis. Bez pełnej historii rozliczenie roczne będzie niepełne.

Import:

• CSV — najczęstszy sposób, większość brokerów to oferuje w „Raporty → Historia”.
• PIT-8C — Freenance umie też parsować PIT-8C z brokerów (każdy polski broker wystawia go do końca lutego za poprzedni rok). PDF lub e-doc importujesz w „PIT → Import PIT-8C”.

„Zarejestruj się i powtórz to za 5 minut.”

KROK 2 — Sprawdź dashboard PIT-38 (1 minuta)

Po pełnym imporcie wejdź w „Podatki → PIT-38 2026” (lub rok rozliczeniowy). Zobaczysz:

Główne kafelki

• Przychód (suma sprzedaży): 87 400 zł.
• Koszt (cena zakupu + prowizje): 73 200 zł.
• Dochód: 14 200 zł.
• Strata z lat poprzednich do odliczenia: 4 800 zł (50% straty 8 600 zł z 2023 r.).
• Podstawa opodatkowania: 9 400 zł.
• Podatek do zapłaty: 1 786 zł.

Breakdown po klasach aktywów

• Akcje polskie: zysk +2 400 zł.
• Akcje zagraniczne (USA, UE): zysk +8 100 zł.
• ETF UCITS: zysk +3 200 zł (część z dywidend, część ze sprzedaży).
• Krypto: zysk +500 zł.
• Obligacje skarbowe: zysk +0 zł (zwolnione z PIT-38, idą do PIT-37 jako odsetki — Freenance pokazuje to osobno).

Breakdown po brokerach

Pokazuje, ile PIT-8C dostaniesz z którego brokera (np. XTB 5 200 zł, Bossa 3 100 zł, Binance brak PIT-8C — robisz sam).

KROK 3 — Sprawdź stratę z lat poprzednich (30 sekund)

W zakładce „Podatki → Strata z lat poprzednich” Freenance pokazuje:

Łącznie do odliczenia w 2026 r.: 6 550 zł.

Ważne ograniczenia (weryfikuj aktualne przepisy):

• Stratę z danego roku możesz odliczać przez 5 kolejnych lat.
• Maksymalnie 50% straty rocznej w jednym roku.
• Strata z 2021 r. wygaśnie po 2026 r. — Freenance pokazuje alert „Use it or lose it”.

Janek (case study niżej) odkrył dzięki temu, że ma 8 600 zł niewykorzystanej straty z 2023 r., której wcześniej nie zgłaszał w PIT-38. Korekta deklaracji za 2024 r. nie była już opłacalna, ale w 2025 r. odliczył 4 300 zł — i zaoszczędził 817 zł podatku.

KROK 4 — Eksport pakietu dla księgowego (1 minuta)

W „Podatki → Eksport PIT” wybierz format:

Opcja A — CSV

Plik CSV z polami:

• Data transakcji.
• Typ (kupno / sprzedaż / dywidenda / odsetki).
• Instrument.
• Liczba jednostek.
• Cena.
• Waluta.
• Kurs NBP z dnia.
• Wartość PLN.
• Prowizja.
• Broker.

Format idealny dla księgowego, który chce sprawdzić ręcznie lub zaimportować do programu (np. Comarch, Symfonia).

Opcja B — PDF raport roczny

Raport 8-12 stron z:

• Podsumowaniem podatkowym (przychód, koszt, dochód, podatek).
• Breakdownem po brokerach.
• Listą transakcji z FIFO matching.
• Tabelą straty z lat poprzednich.
• Dywidendami (krajowe i zagraniczne z odpisem podatku u źródła).
• Notatkami o ulgach (IKZE, dzieci).

PDF wysyłasz e-mailem księgowemu lub wgrywasz do e-PIT jako załącznik (jeśli korzystasz z usługi „Wypełnij za mnie”).

Opcja C — Wstępnie wypełnione pola PIT-38

Freenance pokazuje, jakie kwoty wpisać w które pola PIT-38 (pola 21, 22, 23, 24 itd.). To nie zastępuje rzeczywistego wypełnienia formularza (robisz to przez e-Deklaracje lub e-PIT), ale pokazuje gotowe liczby do przepisania.

„Zarejestruj się i powtórz to za 5 minut.”

KROK 5 — Alert tax-loss harvesting przed końcem roku (passive)

To jest najważniejsza funkcja Freenance dla optymalizacji podatkowej.

W zakładce „Powiadomienia → Tax-loss harvesting” Freenance monitoruje Twoje pozycje i pokazuje alert grudniowy (1-15 grudnia każdego roku):

„Wykryto pozycje ze stratą niezrealizowaną:

• ETF EIMI: -1 850 zł niezrealizowanej straty.
• Akcje XYZ: -750 zł niezrealizowanej straty.

Realizując te straty teraz, możesz obniżyć podstawę PIT-38 o 2 600 zł = 494 zł podatku oszczędności. Możesz odkupić te same lub podobne instrumenty po 30 dniach, jeśli wciąż chcesz utrzymać ekspozycję.”

WAŻNE: Polski organ podatkowy nie ma formalnej zasady „wash sale” jak USA, ale interpretacje podatkowe mogą uznać odkupienie identycznego instrumentu w krótkim czasie za brak realnej straty. Freenance sugeruje 30-dniową przerwę i konsultację z doradcą podatkowym.

Case study Janka — 1 200 zł oszczędności w 2025 r.

Janek, 36 lat, programista, Wrocław. Inwestuje w ETF, polskie akcje, krypto od 2019 r.

Stan przed Freenance (rok 2024)

• 4 brokerów: XTB, Bossa, mBank, Binance.
• Każdy wystawia PIT-8C / raport osobno.
• Janek co roku ręcznie zlepiał dane w Excelu (8-12 godzin pracy w marcu).
• Strata z 2023 r. (-8 600 zł z krypto): nie rozliczona w PIT-38 2023, bo Janek o niej zapomniał.

Konfiguracja Freenance (luty 2025)

Janek w jeden weekend:

1. Połączył 4 brokerów (CSV z 5 lat historii).
2. Zaimportował PIT-8C od XTB, Bossa, mBank.
3. Sprawdził dashboard PIT-38.

Pierwszy szok: Freenance pokazał 8 600 zł niewykorzystanej straty z 2023 r.

„Strata z 2023 r. wygaśnie po roku 2028. Możesz ją odliczyć w PIT-38 za lata 2024, 2025, 2026, 2027, 2028 (max 50% rocznie).”

Tax-loss harvesting grudzień 2025

Grudzień 2025 — Janek dostał alert Freenance:

„Wykryto pozycje ze stratą niezrealizowaną na 14.12.2025:

• ETF EIMI (rynki wschodzące): -3 800 zł.
• Akcje ABCD.PL: -2 200 zł.

Łączna potencjalna realizacja: -6 000 zł = obniżenie podatku o ~1 140 zł.”

Janek przeanalizował:

• ETF EIMI: rzeczywiście stracił z powodu osłabienia rynków wschodzących. Postanowił zrealizować stratę, kupić po 30 dniach VWCE (globalny — różny instrument, nie problem).
• Akcje ABCD.PL: trzymał, bo dywidenda wysoka i wierzył w spółkę.

Zrealizował stratę 3 800 zł na EIMI.

Rozliczenie PIT-38 za 2025 r. (kwiecień 2026)

• Przychód: 92 100 zł.
• Koszt: 78 400 zł.
• Dochód surowy: 13 700 zł.
• Strata z 2023 r. do odliczenia (50%): 4 300 zł.
• Strata zrealizowana 2025 (EIMI): 3 800 zł (już w koszcie powyżej, więc nie odejmujemy ponownie).
• Podstawa opodatkowania: 13 700 - 4 300 = 9 400 zł.
• Podatek: 1 786 zł.

Porównanie z scenariuszem „bez Freenance”

Bez Freenance Janek by zrobił PIT-38 jak co roku:

• Przychód: 92 100 zł.
• Koszt: 78 400 zł (ale bez zrealizowanej straty EIMI — która by się nie wydarzyła, bo Janek nie wiedziałby o niej).
• Korygując: koszt bez EIMI = 74 600 zł.
• Dochód: 17 500 zł.
• Bez straty 2023 (zapomniana): 17 500 zł.
• Podatek: 3 325 zł.

Różnica: 3 325 - 1 786 = 1 539 zł na korzyść scenariusza z Freenance.

Janek mówi: „Za połowę tej kwoty kupiłem 5 lat subskrypcji aplikacji. Reszta to czysta oszczędność.”

W kolejnych latach Janek będzie dalej rozliczać stratę 2023 r. (zostało jeszcze ~700 zł do wykorzystania) + na bieżąco robić tax-loss harvesting w grudniu.

„Zarejestruj się i powtórz to za 5 minut.”

PIT-37 w Freenance — etat i IKZE

Dla etatu Freenance pokazuje uproszczony widok PIT-37:

Dane wstępne

• Dochód brutto roczny: 198 000 zł.
• Zaliczki PIT już zapłacone: 22 500 zł.
• PPK twoje wpłaty: 3 960 zł (2% pensji).

Ulgi

• IKZE — odliczenie: 10 407 zł (max 2026).
  • Próg 12%: zwrot 1 249 zł.
  • Próg 32%: zwrot 3 330 zł.
• Ulga na dzieci: wpisana ręcznie (Freenance nie liczy dzieci, ale ma pole).
• Ulga rehabilitacyjna / internet: wpisana ręcznie.

Estymacja końcowa

Freenance pokazuje estymowany zwrot lub dopłatę PIT-37 — to nie jest oficjalna kalkulacja MF, ale pomaga zaplanować budżet.

Najczęstsze błędy w PIT-38

Błąd 1 — pominięcie straty z lat poprzednich

Najczęstszy. Freenance pokazuje listę strat dostępnych do odliczenia.

Błąd 2 — niezliczenie dywidend zagranicznych

ETF dystrybucyjny (np. iShares Core MSCI World z dystrybucją) płaci dywidendę → 19% Belki minus podatek u źródła zatrzymany w kraju emitenta. Freenance pokazuje net dividend oraz kwotę do dopłaty w PIT-38 osobno.

Błąd 3 — krypto na giełdach zagranicznych

Binance / Kraken nie wystawiają polskiego PIT-8C. Musisz sam policzyć zyski/straty. Freenance to robi automatycznie po imporcie CSV z giełdy.

Błąd 4 — IKE / IKZE wpłaty w PIT-38

IKE i IKZE są wyłączone z PIT-38 (zwolnione z Belki). Nie wpisujesz ich w PIT-38. Freenance automatycznie oddziela transakcje IKE/IKZE od reszty.

Błąd 5 — błędny kurs NBP

Transakcje walutowe (USD, EUR) muszą być przeliczone na PLN według kursu NBP z dnia poprzedzającego transakcję. Freenance robi to automatycznie z archiwum NBP.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Freenance składa PIT-38 za mnie? Nie. Składanie PIT-38 to Twoja rola przez e-Deklaracje, Twój e-PIT na podatki.gov.pl lub przez księgowego. Freenance przygotowuje dane, nie składa formularzy.

Czy mogę zaufać liczbom Freenance? Liczby są pochodnymi danych, które Ty importujesz. Jeśli CSV z brokera jest niepełny, raport będzie niepełny. Zawsze weryfikuj z PIT-8C od brokera i konsultuj z doradcą podatkowym.

Czy obsługuje stake'ing krypto / DeFi? Częściowo — dla podstawowych transakcji kupna/sprzedaży i nagród za staking. Dla zaawansowanego DeFi (LP tokens, yield farming) rekomendowane są wyspecjalizowane narzędzia (Koinly, CoinTracking) jako uzupełnienie.

Co z PIT-39 (nieruchomości)? W tej chwili Freenance nie wspiera PIT-39 (sprzedaż nieruchomości, 19% od dochodu w ciągu 5 lat). Sekcja w mapie drogowej na 2026/2027.

Czy doradca podatkowy może używać moich raportów? Tak — PDF i CSV z Freenance są w formacie czytelnym dla księgowych. Wielu klientów po prostu wysyła te pliki swojemu księgowemu.

Dalsza lektura

• Jak zapłacić podatek od zysków kapitałowych 2026 — PIT-38 Belka 19% akcje ETF krypto
• Jak kupić akcje amerykańskie z Polski 2026 — W-8BEN, Belka, UCITS vs US-listed
• Jak kupić Bitcoin w Polsce 2026 — Binance, Zonda, Revolut, bezpiecznie, prawnie, PIT-38

Podsumowanie

PIT-38 to formularz, w którym najwięcej Polaków traci pieniądze — bo zapomina o stracie z lat poprzednich, nie robi tax-loss harvesting w grudniu, źle liczy dywidendy zagraniczne, ręcznie zlepia dane z 4 brokerów w Excelu w marcu.

Freenance zmienia to z 8-godzinnej męki kwietnia w 5-minutowy eksport pakietu dla księgowego. Plus alert grudniowy, który w przypadku Janka oznaczał realne 1 539 zł oszczędności w jednym roku.

To nie jest porada podatkowa. To narzędzie agregujące i kalkulator. Ale agregacja + kalkulator + alerty + pamięć 5 lat strat = przewaga, której Excel nie da.

„Zarejestruj się i powtórz to za 5 minut.”

Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie edukacyjny. Nie stanowi porady podatkowej, prawnej ani rekomendacji inwestycyjnej w rozumieniu rozporządzenia MAR ani porady inwestycyjnej w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi i nadzoru Komisji Nadzoru Finansowego. Wszelkie decyzje podatkowe konsultuj z doradcą podatkowym lub księgowym. Interpretacje indywidualne uzyskasz w izbie skarbowej. Aktualne stawki, limity i progi weryfikuj na podatki.gov.pl oraz w komunikatach Ministerstwa Finansów. Tax-loss harvesting w Polsce nie ma formalnych regulacji „wash sale”, ale interpretacje mogą uznać szybkie odkupienie identycznego instrumentu za brak realnej straty.