Jak obliczyć podatek od giełdy — PIT-38 krok po kroku
Dokładna instrukcja rozliczenia PIT-38 z giełdy. Jak obliczyć podatek od zysków kapitałowych, co odliczyć i jak uniknąć błędów.
13 min czytaniaPodatek od zysków giełdowych w Polsce
Każdy, kto sprzedał akcje, ETF-y, obligacje lub inne instrumenty finansowe z zyskiem (albo stratą!), musi złożyć PIT-38. Stawka podatku od zysków kapitałowych w Polsce wynosi 19% — to tzw. podatek Belki.
Ważne: PIT-38 składasz nawet wtedy, gdy poniosłeś stratę. Nie złożenie deklaracji to błąd, który może Cię kosztować.
Kto musi złożyć PIT-38?
PIT-38 składasz, jeśli w danym roku podatkowym:
- Sprzedałeś akcje, ETF-y lub obligacje na GPW lub giełdach zagranicznych
- Zamknąłeś pozycje na kontraktach terminowych lub opcjach
- Sprzedałeś kryptowaluty (rozliczane osobno w PIT-38)
- Umorzyłeś jednostki funduszy inwestycyjnych
- Zrealizowałeś zysk na forex
Wyjątki: Zyski na IKE i IKZE nie podlegają PIT-38 (pod warunkiem spełnienia warunków ustawowych).
Skąd wziąć dane? PIT-8C
Twój broker (dom maklerski) do końca lutego wysyła Ci PIT-8C — informację o przychodach i kosztach z odpłatnego zbycia papierów wartościowych. To Twoja baza.
Co znajdziesz w PIT-8C?
- Przychód — łączna kwota ze sprzedaży
- Koszty uzyskania przychodu — cena zakupu + prowizje
- Dochód lub strata — różnica
Jeśli korzystasz z kilku brokerów (np. XTB + mBank + broker zagraniczny), dostajesz kilka PIT-8C i musisz je zsumować.
Jak wypełnić PIT-38 — instrukcja krok po kroku
Krok 1: Zbierz wszystkie PIT-8C
Zaloguj się na konta u każdego brokera i pobierz PIT-8C. Termin otrzymania: do końca lutego.
Krok 2: Zsumuj przychody i koszty
| Broker | Przychód | Koszty | Dochód/Strata |
|---|---|---|---|
| XTB | 50 000 zł | 42 000 zł | +8 000 zł |
| mBank | 30 000 zł | 35 000 zł | -5 000 zł |
| Suma | 80 000 zł | 77 000 zł | +3 000 zł |
Krok 3: Dodaj koszty, których broker nie uwzględnił
Możesz odliczyć:
- Prowizje za zakup i sprzedaż (zwykle broker je uwzględnia)
- Opłaty za przewalutowanie (przy zakupie zagranicznych ETF-ów)
- Koszty prowadzenia rachunku (jeśli dotyczy rachunku inwestycyjnego)
- Opłaty za dostęp do danych rynkowych (jeśli niezbędne do inwestowania)
Krok 4: Rozlicz straty z lat ubiegłych
Jeśli w poprzednich latach (do 5 lat wstecz) miałeś straty, możesz je odliczyć:
- Maksymalnie 50% straty z danego roku w jednym roku podatkowym
- Lub całą stratę, jeśli nie przekracza 5 mln zł (od 2022 roku)
Przykład: Strata w 2024 roku = 10 000 zł. W 2025 możesz odliczyć do 5 000 zł (50%) lub całe 10 000 zł (jeśli <5 mln).
Krok 5: Oblicz podatek
Dochód: 3 000 zł
- Odliczenie straty z lat ubiegłych: 0 zł
= Podstawa opodatkowania: 3 000 zł
× 19% = 570 zł podatku
Krok 6: Złóż PIT-38
- Termin: do 30 kwietnia roku następnego
- Gdzie: przez e-PIT na podatki.gov.pl, program e-Deklaracje lub papierowo
- Tip: e-PIT często ma już wstępnie wypełniony PIT-38 na podstawie danych od brokerów
Giełdy zagraniczne — co z podatkiem?
Jeśli inwestujesz przez brokera zagranicznego (Interactive Brokers, Degiro, Trading 212):
- Nie dostajesz PIT-8C — musisz samodzielnie obliczyć przychody i koszty
- Przelicz na PLN — po kursie NBP z dnia poprzedzającego transakcję
- Uwzględnij różnice kursowe — mogą zwiększyć lub zmniejszyć zysk
- Dywidendy — rozliczasz w PIT-38, ale uwzględniasz podatek pobrany u źródła (WHT)
Dywidendy zagraniczne i formularz W-8BEN
Jeśli podpisałeś W-8BEN u brokera amerykańskiego, podatek u źródła wynosi 15% zamiast 30%. Różnicę 4% (19% - 15%) dopłacasz w Polsce.
Kryptowaluty w PIT-38
Od 2019 roku kryptowaluty rozliczasz w osobnej sekcji PIT-38:
- Przychód: wartość sprzedaży krypto
- Koszt: wartość zakupu krypto
- Wymiana krypto na krypto nie jest zdarzeniem podatkowym
- Wymiana krypto na fiat (PLN, EUR, USD) jest zdarzeniem podatkowym
- Strata z krypto rozliczana tylko z zyskami z krypto (nie z akcjami)
Najczęstsze błędy
- Nie złożenie PIT-38 przy stracie — składasz zawsze, strata się przyda w przyszłości
- Zapomnienie o brokerze zagranicznym — polski urząd i tak się dowie (CRS)
- Złe kursy walut — zawsze kurs NBP z dnia poprzedzającego
- Nieodliczenie strat z lat ubiegłych — sprawdź PIT-38 z ostatnich 5 lat
Jak Freenance może pomóc
Freenance porządkuje Twoje finanse inwestycyjne:
- Tracking portfela — widzisz wszystkie transakcje w jednym miejscu
- Przegląd zysków i strat — łatwo sprawdzisz, ile zarobiłeś lub straciłeś w danym roku
- Wiele kont — łączysz rachunki z różnych brokerów
- Historia transakcji — przydatna przy wypełnianiu PIT-38
Want full control over your finances?
Try Freenance for free