TFI vs ETF koszt 30 lat — symulacja 100k portfela 2026
Pełna symulacja 30 lat: 100k PLN, 7% real return, 3 ścieżki. TFI mBank/PKO 369k netto, ETF XTB 592k netto, ETF VWCE w IKE 700k netto. Belka 19%, IKE zwolnienie. Tabele 4 scenariuszy.
12 min czytaniaTL;DR
Pełna symulacja 30-letnia: portfel startowy 100 000 PLN, 7% real return, trzy ścieżki — (A) TFI w mBank/PKO/ING z TER 2.0% na zwykłym koncie, (B) ETF VWCE z TER 0.22% na zwykłym koncie brokerskim XTB/Bossa, (C) ETF VWCE z TER 0.22% w IKE. Końcowe wartości netto po 30 latach: A=369 187 PLN, B=591 850 PLN, C=700 000 PLN. Różnica TFI vs ETF na zwykłym koncie: +222 663 PLN (60% więcej w kieszeni). Różnica zwykłe konto vs IKE: +108 150 PLN (uniknięcie Belki). Łączna różnica TFI mBank vs ETF VWCE w IKE: ~330 000 PLN. Symulacja zawiera tabele dla 4 wariantów wkładu (50k, 100k, 200k) i 3 wariantów returnu (5%, 7%, 9% real). Hedged compliance.
Założenia bazowe
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Kapitał startowy | 100 000 PLN |
| Horyzont | 30 lat |
| Gross real return rynku akcji | 7.0% rocznie |
| Wpłaty miesięczne | brak (lump sum, jednorazowo na start) |
| Kapitalizacja | roczna |
| Inflacja | 2% rocznie (return już real, więc nie odejmujemy ponownie) |
| Belka | 19% od zysku w PIT-38 |
| IKE limit 2026 | 26 532 PLN/rok (3× przeciętne wynagrodzenie) |
| TER TFI typowe | 2.00% (akcyjny aktywny) |
| TER ETF VWCE | 0.22% |
Wszystkie liczby są nominalne PLN (po uwzględnieniu inflacji to byłaby siła nabywcza dziś). Nie ma wpłat dodatkowych poza scenariuszem C, gdzie zakładamy 4 lata wpłat po ~25k/rok do limitu IKE.
Ścieżka A — TFI w mBank/PKO/ING
| Krok | Wartość |
|---|---|
| Kapitał startowy | 100 000 PLN |
| Net real return po TER 2.0% | 5.00% |
| Wzór: 100 000 × (1.05)^30 | 432 194 PLN |
| Zysk brutto | 332 194 PLN |
| Podatek Belki 19% × 332 194 | 63 117 PLN |
| Netto w kieszeni po 30 latach | 369 077 PLN |
Bank-dystrybutor (mBank, PKO BP, ING) pobiera Belkę automatycznie i wystawia PIT-8C. Klient nie wpłaca podatku osobiście. Łączny koszt portfela (TER + Belka): 100 000 → 369 077 = mnożnik 3.69×.
Ścieżka B — ETF VWCE w XTB/Bossa (zwykłe konto brokerskie)
| Krok | Wartość |
|---|---|
| Kapitał startowy | 100 000 PLN |
| Net real return po TER 0.22% | 6.78% |
| Wzór: 100 000 × (1.0678)^30 | 706 850 PLN |
| Zysk brutto | 606 850 PLN |
| Podatek Belki 19% × 606 850 | 115 302 PLN |
| Netto w kieszeni po 30 latach | 591 548 PLN |
Klient sam wpłaca PIT-38 na podstawie PIT-8C/zestawienia od brokera (XTB i Bossa generują automatycznie). Brak Belki w trakcie 30 lat (akumulacja ETF VWCE — brak dywidend wypłacanych w PLN). Mnożnik 5.92×.
Ścieżka C — ETF VWCE w IKE w XTB/Bossa
Założenie: w pierwszych 4 latach wpłacasz po ~25k/rok do IKE (limit 2026: 26 532 PLN), aby uzbierać 100 000 PLN startowych. Potem trzymasz przez 26 lat bez nowych wpłat (dla porównania bezpośredniego ze ścieżkami A i B).
Uproszczenie: zakładamy efektywny start jak w B (100 000 PLN przez 30 lat), bo realnie wpłaty rozłożone na 4 lata mają minimalny wpływ przy 30-letnim horyzoncie.
| Krok | Wartość |
|---|---|
| Kapitał startowy (po 4 latach wpłat) | ~100 000 PLN |
| Net real return po TER 0.22% | 6.78% |
| Wartość po 26 latach | ~700 000 PLN (przybliżenie) |
| Belka przy wypłacie po 60 r.ż. + 5 lat IKE | 0% (zwolnienie ustawowe) |
| Netto w kieszeni | ~700 000 PLN |
Mnożnik 7.0×. UWAGA: zwolnienie z Belki w IKE wymaga (1) ukończenia 60 r.ż. w momencie wypłaty, (2) co najmniej 5 lat uczestnictwa w IKE, (3) co najmniej 5 wpłat w 5 różnych latach (lub 1 wpłata w roku >5 lat przed wypłatą). Wcześniejsza wypłata = utrata zwolnienia, Belka jak na zwykłym koncie.
Porównanie 3 ścieżek — synteza
| Ścieżka | TER | Końcowy kapitał brutto | Belka | Netto | Różnica vs A |
|---|---|---|---|---|---|
| A: TFI mBank/PKO/ING | 2.00% | 432 194 PLN | 63 117 PLN | 369 077 PLN | bazowy |
| B: ETF VWCE w XTB | 0.22% | 706 850 PLN | 115 302 PLN | 591 548 PLN | +222 471 PLN (+60%) |
| C: ETF VWCE w IKE | 0.22% | 700 000 PLN | 0 PLN | 700 000 PLN | +330 923 PLN (+90%) |
Liczbowo: różnica TFI vs ETF na zwykłym koncie to 60% więcej kapitału netto. Różnica TFI vs ETF w IKE to 90% więcej. To nie jest "marginalna optymalizacja" — to dwukrotnie inny wynik życiowy.
Co kupisz za ~330k PLN różnicy
- 6.5 roku życia na poziomie średniej krajowej netto (~4 200 PLN/mc)
- 22 wakacje za 15 000 PLN każde
- 50% średniego mieszkania 50 m² w mieście wojewódzkim (poza Warszawą)
- 11 lat dodatkowej emerytury przy wypłacie 2 500 PLN/mc
- pełna edukacja jednego dziecka na zagranicznej uczelni licencjackiej
Symulacje uzupełniające — różne kapitały i returny
Kapitał 50 000 PLN startowy
| Ścieżka | TER / Belka | Końcowy kapitał netto |
|---|---|---|
| A: TFI 2% | 2.0% / 19% | ~184 500 PLN |
| B: ETF 0.22% w XTB | 0.22% / 19% | ~295 800 PLN |
| C: ETF 0.22% w IKE | 0.22% / 0% | ~350 000 PLN |
| Różnica A vs C | +165 500 PLN |
Kapitał 200 000 PLN startowy
| Ścieżka | TER / Belka | Końcowy kapitał netto |
|---|---|---|
| A: TFI 2% | 2.0% / 19% | ~738 000 PLN |
| B: ETF 0.22% w XTB | 0.22% / 19% | ~1 183 000 PLN |
| C: ETF 0.22% w IKE | 0.22% / 0% | ~1 400 000 PLN |
| Różnica A vs C | +662 000 PLN |
Konserwatywny return 5% real
100 000 PLN startowy:
| Ścieżka | Net return | Końcowy kapitał netto |
|---|---|---|
| A: TFI 2% (net 3%) | 3.00% | ~206 800 PLN |
| B: ETF 0.22% (net 4.78%) w XTB | 4.78% | ~363 000 PLN |
| C: ETF 0.22% (net 4.78%) w IKE | 4.78% | ~408 000 PLN |
Optymistyczny return 9% real
100 000 PLN startowy:
| Ścieżka | Net return | Końcowy kapitał netto |
|---|---|---|
| A: TFI 2% (net 7%) | 7.00% | ~742 000 PLN |
| B: ETF 0.22% (net 8.78%) w XTB | 8.78% | ~1 230 000 PLN |
| C: ETF 0.22% (net 8.78%) w IKE | 8.78% | ~1 460 000 PLN |
W każdym scenariuszu różnica TFI vs ETF w IKE jest podobna proporcjonalnie (~90% extra). Im wyższy return, tym większa różnica w wartościach absolutnych.
Podatek Belki — szczegóły dla każdej ścieżki
TFI (Ścieżka A)
- Bank pobiera 19% od zysku przy umorzeniu, FIFO
- Wystawia PIT-8C do 28 lutego następnego roku
- Klient w PIT-38 tylko przepisuje (już zapłacone)
- Strata z TFI NIE kompensuje się z zyskiem z giełdy/ETF (oddzielne źródła)
ETF na zwykłym koncie (Ścieżka B)
- XTB/Bossa wystawia PIT-8C / zestawienie roczne
- Klient sam wpłaca 19% Belki przy złożeniu PIT-38 (do 30 kwietnia)
- Strata z ETF kompensuje zysk z giełdy w tym samym roku (PIT-38)
- Strata z poprzednich lat: 50% w ciągu 5 kolejnych lat
ETF w IKE (Ścieżka C)
- Brak Belki w trakcie 30 lat
- Wypłata po 60 r.ż. + 5 lat uczestnictwa: 0% Belki
- Wcześniejsza wypłata: 19% Belki + utrata całej historii IKE
- Limit wpłat 2026: 26 532 PLN/rok (3× przeciętne wynagrodzenie)
Wariant 4: Wpłaty regularne 1000 PLN/mc bez kapitału startowego
Powyższe symulacje zakładają lump sum 100k. Drugi popularny scenariusz: brak kapitału startowego, regularne wpłaty 1000 PLN/mc przez 30 lat (łączny wkład 360 000 PLN). Trzy ścieżki:
| Ścieżka | Net return | Końcowy kapitał brutto | Belka | Netto |
|---|---|---|---|---|
| A: TFI 2% TER (zwykły rachunek) | 5.00% | 832 259 PLN | 89 729 PLN | 742 530 PLN |
| B: ETF 0.22% TER (XTB zwykły) | 6.78% | 1 162 380 PLN | 152 412 PLN | 1 009 968 PLN |
| C: ETF 0.22% TER (IKE, lim. 26.5k/rok) | 6.78% | ~1 162 380 PLN | 0 PLN | ~1 162 380 PLN |
UWAGA: Ścieżka C w wariancie 1000 PLN/mc = 12 000 PLN/rok mieści się w pełni w limicie IKE 26 532 PLN — można cały wkład regularny lokować w IKE. Różnica netto TFI vs ETF w IKE: ~419 850 PLN po 30 latach.
1500 PLN/mc
| Ścieżka | Końcowy kapitał netto |
|---|---|
| A: TFI 2% (zwykły) | 1 113 800 PLN |
| B: ETF 0.22% (XTB zwykły) | 1 514 950 PLN |
| C: ETF 0.22% (IKE) | 1 743 570 PLN |
| Różnica A vs C | +629 770 PLN |
2000 PLN/mc
| Ścieżka | Końcowy kapitał netto |
|---|---|
| A: TFI 2% (zwykły) | 1 485 060 PLN |
| B: ETF 0.22% (XTB zwykły) | 2 019 940 PLN |
| C: ETF 0.22% (IKE+IKZE) | 2 324 760 PLN |
| Różnica A vs C | +839 700 PLN |
UWAGA dla 2000 PLN/mc = 24 000 PLN/rok: mieści się w IKE (26 532 PLN limit). Przy 3000 PLN/mc = 36 000 PLN/rok przekraczasz IKE — dodatkowo ~9 500 PLN/rok można lokować w IKZE (limit 11 058 PLN), reszta na zwykłym koncie.
Wpływ inflacji na rzeczywiste liczby
Symulacja zakłada return real (po inflacji). Końcowe wartości to siła nabywcza dziś. Jeśli interesuje Cię nominalna kwota za 30 lat (przy inflacji 2%/rok), pomnóż przez 1.81. Przy inflacji 3%/rok — przez 2.43. Przy 4%/rok — przez 3.24.
| Wartość real (siła nabywcza dziś) | Inflacja 2% / 30 lat | Inflacja 3% / 30 lat |
|---|---|---|
| 369 077 PLN (TFI A) | ~668 000 PLN nominalnie | ~896 000 PLN nominalnie |
| 591 548 PLN (ETF B) | ~1 071 000 PLN nominalnie | ~1 437 000 PLN nominalnie |
| 700 000 PLN (ETF IKE C) | ~1 267 000 PLN nominalnie | ~1 700 000 PLN nominalnie |
Kwoty nominalne robią wrażenie, ale nie myl ich z realną siłą nabywczą. 1.7 mln PLN za 30 lat przy inflacji 3% = ~700 tys. PLN dziś.
Czego symulacja NIE uwzględnia
Hedged compliance — symulacja jest narzędziem orientacyjnym, nie obietnicą:
- Realny return rynku może być inny niż 7% (Vanguard 10-year forecast: 4–6%)
- Belka może się zmienić (od 2027 możliwe podwyższenie do 25%? — propozycje legislacyjne 2024)
- Limit IKE rośnie co rok (3× przeciętne wynagrodzenie)
- Spread bid/ask, prowizje XTB/Bossa, fluktuacja walutowa EUR/PLN
- Możliwość rebalansingu, dokupu, wypłaty częściowej
- Ryzyko sequence (timing wpłat i wypłat)
- Możliwość zmiany strategii w trakcie 30 lat
Co możesz zrobić w tym tygodniu
Konkretne kroki dla osoby, która po przeczytaniu chce zacząć działać:
| Krok | Czas | Cel |
|---|---|---|
| 1. Sprawdź TER posiadanych funduszy w mBank/PKO/ING | 15 min | Pobierz KIID każdego, zapisz Bieżące opłaty |
| 2. Oblicz roczny koszt opłat w PLN | 5 min | Suma (wartość pozycji × TER) |
| 3. Sprawdź regulamin IKE w XTB i Bossa | 30 min | Porównaj prowizje, lista dostępnych ETF |
| 4. Otwórz konto IKE (XTB lub Bossa) | 30 min | Online, bez wizyty w oddziale |
| 5. Zaplanuj DCA z TFI do ETF na 3–6 miesięcy | 1 godz. | Tabela: ile umorzyć w którym miesiącu |
| 6. Pierwsza wpłata na IKE + zakup VWCE | 15 min | Test platformy z małą kwotą |
| 7. Tracking całego procesu | ciągły | Excel albo aplikacja |
Tracking — Excel czy aplikacja
Excel z tabelą XIRR poradzi sobie z śledzeniem 30-letniej migracji TFI → ETF, ale wymaga: ręcznego wpisywania każdej transakcji, comiesięcznej aktualizacji wartości pozycji, sprawdzania zmian TER w KIID. Realnie po 12 miesiącach większość ludzi przestaje aktualizować arkusz. Freenance automatyzuje pobranie cen ETF, agreguje transakcje TFI wpisane ręcznie z PIT-8C, pokazuje real XIRR całego portfela i alertuje gdy TER pozycji wzrośnie. Excel pokazuje końcowe kwoty, ale nie generuje alertu, gdy fundusz zaczyna pobierać dodatkową opłatę manipulacyjną — Freenance robi to automatycznie. Dla 30-letniego horyzontu różnica między "śledzę" a "zapomniałem o tym po 2 latach" to często różnica między dyscypliną a dryfem.
FAQ
Czy 7% real return to nie jest za optymistyczne?
To zbliżone do średniej historycznej MSCI ACWI 1988–2024 po inflacji. Dlatego w artykule jest tabela 5%/7%/9% — można sobie dobrać własne założenie. Vanguard 10-year forecast 2025 dla rynków rozwiniętych to 4–6% real, dla emerging 6–8%.
Co jeśli umrę przed 60 r.ż.? Czy IKE traci sens?
Środki na IKE są dziedziczone bez Belki (zwolnienie z podatku od spadków i darowizn dla najbliższych). Spadkobierca może wypłacić bez Belki lub kontynuować IKE na siebie. To nie "stracony" produkt w razie śmierci.
Czy IKZE jest lepsze niż IKE w tej symulacji?
W IKE: 0% Belki przy wypłacie po 60 r.ż. W IKZE: 10% zryczałtowany podatek przy wypłacie po 65 r.ż., ALE odliczasz wpłaty od dochodu (PIT-37/36) — efektywnie odzyskujesz 12-32% w roku wpłaty (zależy od progu). Dla osoby w II progu PIT (32%) IKZE może być korzystniejsze; dla osoby w 12% — IKE.
Czy mogę mieć IKE i IKZE jednocześnie?
Tak. To dwa odrębne produkty z odrębnymi limitami (IKE 26 532 PLN, IKZE 11 058 PLN w 2026). Łącznie do 37 590 PLN/rok bez Belki w wieku emerytalnym.
Co jeśli TER ETF VWCE wzrośnie?
Vanguard od 2019 obniża TER (z 0.25% do 0.22%). Trend globalny: TER ETF spadają. Konkurencja iShares (Core MSCI World 0.20%), SPDR (ACWI IMI 0.40%) i Amundi Prime All Country World (0.07%) wymusza presję na obniżki. Mało prawdopodobne, że TER VWCE wzrośnie w najbliższych latach.
Powiązane artykuły
Want full control over your finances?
Try Freenance for free