Portfel permanentny Harry'ego Browne'a — 4x25% na kazda pogode
Portfel permanentny Harry Browne — strategia 25% akcje, 25% obligacje, 25% zloto, 25% gotowka. Jak zbudowac w Polsce.
8 min czytaniaPortfel permanentny — prosty jak tablica mnozenia
Harry Browne zaproponowal w 1981 roku portfel tak prosty, ze wiekszosc inwestorow go ignoruje. A nieslusznie — od 1972 do 2025 roku portfel permanentny generowal sredniorocznie 7-8% zwrotu (nominalnie) przy maksymalnym obsunięciu -13%. Dla porownania S&P 500: 10% roczne, ale z obsunieciem -50%.
Sklad
| Klasa aktywow | Udzial | Cel |
|---|---|---|
| Akcje | 25% | Zarabianie na wzroście gospodarczym |
| Obligacje dlugotermionwe | 25% | Ochrona w deflacji i spadkach stop |
| Zloto | 25% | Ochrona przed inflacja i kryzysami |
| Gotowka/obligacje krotkoterminowe | 25% | Stabilnosc i plynnosc |
Logika
Browne zalozyc, ze gospodarka moze byc w jednym z 4 stanow:
- Wzrost — akcje zarabiaja
- Recesja — gotowka chroni
- Inflacja — zloto zarabia
- Deflacja — obligacje dlugotermionowe zarabiaja
Zawsze przynajmniej jedna czesc portfela dobrze sobie radzi. Portfel nigdy nie traci drastycznie, bo straty jednej klasy sa rekompensowane przez inne.
Jak zbudowac portfel permanentny w Polsce
Czesc akcyjna (25%)
| ETF | ISIN | TER | Opis |
|---|---|---|---|
| VWCE (Vanguard FTSE All-World) | IE00BK5BQT80 | 0,22% | Globalny rynek akcji |
| iShares MSCI ACWI | IE00B6R52259 | 0,20% | Alternatywa |
Czesc obligacyjna (25%)
Obligacje dlugotermionowe — im dluzszy termin, tym wiecej zarabiaja w deflacji:
| Instrument | Opis |
|---|---|
| iShares EUR Govt Bond 15-30yr (IBGL) | Obligacje rzadowe strefy euro 15-30 lat |
| Xtrackers II Eurozone Government Bond 25+ (DBXG) | Bardzo dlugie obligacje EUR |
| Obligacje EDO (PL) | 4-letnie, indeksowane inflacja — nie idealnie pasuja do modelu, ale dostepne |
Uwaga: W modelu Browne'a chodzi o obligacje o dlugim terminie zapadalnosci (20-30 lat), nie krotko- czy srednioterminowe. To kluczowe — dlugie obligacje rosna mocno, gdy stopy procentowe spadaja.
Czesc zlota (25%)
| Instrument | Opis |
|---|---|
| iShares Physical Gold ETC (IGLN) | Fizyczne zloto, TER 0,12% |
| Invesco Physical Gold ETC (SGLD) | Alternatywa, TER 0,12% |
| Zloto fizyczne (monety, sztabki) | Brak TER, ale koszty przechowywania |
Gotowka/krotkoterminowe (25%)
| Instrument | Opis |
|---|---|
| Konto oszczednosciowe (PL) | Oprocentowanie 4-5% (2026) |
| Lokata 6 mc | Oprocentowanie 4-5,5% |
| ETF na obligacje krotkoterminowe | iShares EUR Ultrashort Bond |
| Obligacje TOS (3-miesieczne, PL) | Niska stopa, ale pelna plynnosc |
Historyczne wyniki
| Okres | Portfel permanentny | S&P 500 | Max drawdown PP | Max drawdown S&P |
|---|---|---|---|---|
| 1972-2025 | ~7,5% rocznie | ~10,2% rocznie | -13% | -51% |
| 2000-2010 | ~8,1% rocznie | -0,9% rocznie | -8% | -51% |
| 2020-2025 | ~6,3% rocznie | ~12,5% rocznie | -10% | -24% |
Kluczowa obserwacja: Portfel permanentny shire w okresach kryzysu. W latach 2000-2010 (bańka dotcomow + kryzys finansowy) zarobil ponad 8% rocznie, gdy S&P 500 stracil.
Rebalansowanie
Browne rekomendowal rebalansowanie, gdy jakakolwiek klasa odchyli sie o wiecej niz 15 punktow procentowych od celu (tj. spadnie ponizej 10% lub wzrosnie powyzej 40%).
W praktyce oznacza to rebalansowanie raz na 1-3 lata. Bardzo niskie koszty transakcyjne.
Alternatywa: rebalansowanie kalendarzowe raz na rok (np. 1 stycznia).
Krytyka portfela permanentnego
1. Za duzo zlota
25% w zlocie to agresywna pozycja. Zloto nie generuje dywidendy ani odsetek — zarabiasz tylko na wzroscie ceny. W dlugich okresach niskiej inflacji (np. 2010-2020) zloto radzi sobie slabo.
2. Za duzo gotowki
25% gotowki to „marnowanie" kapitalu w srodowisku niskich stop procentowych. Gotowka traci na inflacji.
3. Nizsza stopa zwrotu
W dluim terminie portfel permanentny generuje ~2,5% mniej niz portfel 100% akcji. Przez 30 lat to roznica podwojenia wartosci portfela.
4. Obligacje dlugotermionowe w okresie rosnacych stop
W 2022 roku obligacje dlugotermionowe stracily 20-30% przez gwaltowne podwyzki stop procentowych. To jeden z najwazniejszych ryzyk portfela permanentnego.
Modyfikacje
Portfel permanentny 2.0 (Craig Rowland)
Rowland zaproponowal uzycie obligacji TIPS (indeksowanych inflacja) zamiast czesci zlota. Obniza to ekspozycje na zloto z 25% do 12,5%.
Adaptacja polska
| Klasa | Udzial | Instrument |
|---|---|---|
| Akcje globalne | 25% | VWCE |
| Obligacje EDO | 25% | Obligacjeskarbowe.pl |
| Zloto | 25% | iShares Physical Gold ETC |
| Lokaty/konto | 25% | Konto oszczednosciowe |
Ta wersja jest prostsza (obligacje EDO zamiast ETF na dlugie obligacje), ale traci czesc efektu deflacyjnego.
Dla kogo portfel permanentny
Idealny dla:
- Konserwatywnych inwestorow, ktorzy nie chca duzych wahań
- Osob blisko emerytury (niska volatylnosc)
- Ludzi, ktorzy chca „ustawic i zapomniec" (razy rebalansowanie co 1-3 lata)
Nie dla:
- Mlodych inwestorow z dlugim horyzontem (portfel 100% akcji da wiecej)
- Osob szukajacych maksymalnego zwrotu
- Aktywnych traderow
Sledzenie portfela
Freenance pozwala sledzic wszystkie 4 klasy aktywow portfela permanentnego w jednym dashboardzie — widzisz aktualna alokacje i wiesz, kiedy trzeba rebalansowac.
Powiazane artykuly
- Strategia Bogleheads 3 fundusze — prostsza alternatywa
- Strategia barbell — laczenie skrajnosci
- Rebalansowanie portfela — kiedy i jak
Want full control over your finances?
Try Freenance for free