13. i 14. emerytura 2026 — kiedy wypłata i ile?

Trzynasta i czternasta emerytura to dodatkowe świadczenia, które od kilku lat realnie zasilają budżet polskich seniorów. Dla osoby żyjącej z emerytury minimalnej oznaczają one często różnicę między dopięciem miesięcznego budżetu a koniecznością sięgania po oszczędności. Ten przewodnik tłumaczy, ile dokładnie wyniosą w 2026 roku, kiedy trafią na konto, kto je otrzyma i jak wpływają na podatek oraz składkę zdrowotną.

Dlaczego ten temat jest ważny

Dla 9,6 mln emerytów i rencistów w Polsce trzynastka i czternastka to jeden z najbardziej oczekiwanych przelewów w roku. W praktyce pozwalają one spiąć budżet na zimowe rachunki (13-ta wypłacana jest w kwietniu, a 14-ta jesienią), dokończyć remont albo po prostu odetchnąć. Jeśli mieszkasz za granicą, a rodzice pobierają polską emeryturę — też warto wiedzieć, kiedy te dodatkowe pieniądze trafią do nich na konto.

Aktualne liczby 2026

• 13. emerytura 2026: równa wysokości emerytury minimalnej, czyli ~1 878,91 zł brutto (~1 709,81 zł netto po potrąceniach).
• 14. emerytura 2026: również bazowo równa emeryturze minimalnej (~1 878,91 zł brutto), ale z mechanizmem degresywnym.
• Próg dla pełnej 14-tki: jeśli Twoja emerytura brutto ≤ 2 900 zł, dostajesz pełną kwotę.
• Powyżej progu: świadczenie pomniejsza się o każdą złotówkę ponad próg (zasada „złotówka za złotówkę").
• Próg odcięcia: przy emeryturze powyżej ~4 779 zł brutto 14-tka wynosi 50 zł (minimalna wypłata).
• Waloryzacja 2026: ~4,5% (wskaźnik zależny od inflacji i realnego wzrostu płac).

Potrącenia na trzynastce i czternastce

Od kwoty brutto ZUS potrąca:

• 9% składki zdrowotnej (NFZ) — ok. 169 zł.
• PIT — zwykle 0 zł dla osób w kwocie wolnej (30 000 zł rocznie), przy wyższych emeryturach 12%.

W praktyce senior z emeryturą minimalną dostaje „na rękę" ok. 1 709 zł z każdego z tych dodatków.

Kiedy wypłata

• 13. emerytura: razem z emeryturą kwietniową (wypłaty 1, 5, 6, 10, 15, 20, 25 kwietnia — zależnie od Twojego dnia wypłaty).
• 14. emerytura: zwyczajowo we wrześniu lub październiku — dokładny miesiąc ogłasza rozporządzenie rządu (w 2025 był to wrzesień).
• KRUS i mundurowi: analogiczne terminy, wypłata przez właściwy organ rentowy.

Nie musisz składać wniosku — wypłata następuje automatycznie wszystkim uprawnionym.

Przykład liczbowy

Pani Jadwiga, 68 lat, emerytka z 38-letnim stażem:

• Emerytura podstawowa: 2 450 zł brutto.
• 13-ta (kwiecień): 1 878,91 zł brutto → 1 709,81 zł netto.
• 14-ta (wrzesień): 1 878,91 zł brutto (mieści się w progu 2 900 zł) → 1 709,81 zł netto.
• Łączny bonus roczny: ~3 419 zł netto.

Pan Andrzej, emerytura 3 500 zł brutto:

• 14-tka pomniejszona: 1 878,91 − (3 500 − 2 900) = 1 278,91 zł brutto.
• Netto: ~1 163 zł.
• 13-tka: pełna, 1 709 zł netto.

Porównanie z prywatnym oszczędzaniem

Trzynastka i czternastka to ~3,4 tys. zł netto rocznie. Dla kontekstu — gdybyś sam odkładał taką kwotę przez 30 lat na IKE z 6% stopą zwrotu, uzbierałbyś ponad 280 tys. zł. Państwowe dodatki są miłe, ale nie zastąpią własnych filarów:

• I filar (ZUS): emerytura podstawowa + 13-ta + 14-ta.
• II filar (OFE/subkonto ZUS): część składki inwestowana.
• III filar (IKE/IKZE/PPK): Twoje prywatne, dobrowolne oszczędzanie.
• IV filar (inwestycje własne): ETF-y, obligacje EDO, nieruchomości.

Kroki do działania

1. Sprawdź swój dzień wypłaty w PUE ZUS — wtedy wiesz, kiedy czekać na przelew.
2. Policz, czy mieścisz się w progu 14-tki (2 900 zł brutto) — jeśli nie, oszacuj pomniejszenie.
3. Zaplanuj wydatek — najlepiej przeznacz 13-tkę na cel konkretny (np. fundusz awaryjny, remont, zdrowie), a nie „rozpuść" w codziennym budżecie.
4. Rozważ IKE/IKZE — nawet 200 zł miesięcznie od 40-tki daje emeryturę wyższą o 2–3 tys. zł miesięcznie.
5. Śledź cały obraz — Freenance pokazuje, jak dodatki wpływają na Twój Financial Freedom Runway.

FAQ

Czy 13-ta i 14-ta emerytura są opodatkowane? Od kwoty brutto potrącana jest składka zdrowotna (9%) oraz PIT (12%) — ale dzięki kwocie wolnej 30 000 zł większość emerytów nie płaci podatku dochodowego od tych świadczeń.

Czy muszę składać wniosek o 13-tkę lub 14-tkę? Nie. ZUS (lub KRUS) wypłaca je automatycznie wszystkim osobom pobierającym emeryturę lub rentę w dniu ustalonym w przepisach.

Kto nie dostanie 14-tki? Osoby z emeryturą brutto powyżej ~4 779 zł — otrzymają symboliczne 50 zł (minimalna gwarantowana kwota). Oraz osoby, którym ZUS zawiesił świadczenie.

Czy 13-tka wpływa na prawo do 500+ dla seniora lub dodatku mieszkaniowego? Tak — 13-ta i 14-ta wliczają się do dochodu przy niektórych świadczeniach. Sprawdź aktualne progi w MOPS.

Czy dostanę 13-tkę, jeśli pracuję dorabiając do emerytury? Tak. Dorabianie nie wyklucza prawa do 13-tki i 14-tki — te dodatki zależą od statusu emeryta/rencisty, nie od dochodu z pracy.

Planuj emeryturę z Freenance

Dodatkowe świadczenia z ZUS to miłe „bonusy", ale kręgosłupem Twojego bezpieczeństwa finansowego powinny być własne oszczędności. Freenance pokazuje, ile Financial Freedom Runway masz już zbudowanego — łącząc konta bankowe, IKE/IKZE, obligacje EDO i inwestycje w jeden widok. Zobacz, ile miesięcy wolności dały Ci tegoroczna 13-tka i 14-tka. Zacznij 30-dniowy trial →

Powiązane artykuły

• Kalkulator emerytury ZUS - ile dostane emerytury? Wzor, czynniki, wyliczenia
• 13. emerytura 2026 — ile wynosi, kiedy wypłata i kto dostanie?
• Najlepsze konta IKE - ranking 2026