Kupon obligacji — co to jest i jak działa
Czym jest kupon obligacyjny, jakie są rodzaje kuponów i jak wpływa na cenę obligacji. Wyjaśnienie dla początkujących inwestorów.
Czym jest kupon obligacji?
Kupon obligacji to okresowa płatność odsetkowa, którą emitent obligacji wypłaca posiadaczowi. Nazwa pochodzi z czasów, gdy obligacje papierowe miały fizyczne kupony do odrywania — inwestor odcinał kupon i wymieniał go na gotówkę.
Kupon wyrażany jest jako procent wartości nominalnej obligacji i wypłacany rocznie lub półrocznie.
Przykład
Obligacja o wartości nominalnej 1 000 zł z kuponem 5%:
- Roczna płatność: 50 zł
- Przy płatności półrocznej: 25 zł co 6 miesięcy
Rodzaje kuponów
Kupon stały (fixed rate)
Oprocentowanie ustalone na cały okres życia obligacji. Np. obligacja 5-letnia z kuponem 4,5% — co roku dostajesz 4,5% nominału.
Polskie obligacje oszczędnościowe OTS (3-letnie) mają stały kupon.
Kupon zmienny (floating rate)
Oprocentowanie zmienia się w zależności od wskaźnika referencyjnego (np. WIBOR, inflacja CPI).
Polskie obligacje COI (4-letnie) i EDO (10-letnie) mają kupon zmienny — powiązany z inflacją + marża.
Obligacja zerokuponowa (zero-coupon)
Brak kuponów. Obligacja sprzedawana z dyskontem, zysk pochodzi z różnicy między ceną zakupu a wartością nominalną. Przykład: bony skarbowe.
Kupon vs stopa zwrotu (YTM)
Kupon to nominalna płatność. Realna stopa zwrotu zależy od ceny zakupu:
- Kupisz obligację z kuponem 5% za 100% nominału → YTM = 5%
- Kupisz tę samą obligację za 95% nominału → YTM > 5%
- Kupisz za 105% nominału → YTM < 5%
Na rynku wtórnym cena obligacji zmienia się, ale kupon pozostaje stały.
Kupon a stopy procentowe
Gdy stopy procentowe rosną:
- Nowe obligacje oferują wyższe kupony
- Stare obligacje z niższymi kuponami tracą na wartości (ich cena spada)
Gdy stopy spadają — odwrotnie. Dlatego cena obligacji i stopy procentowe poruszają się w przeciwnych kierunkach.
Polskie obligacje skarbowe — jakie kupony?
| Obligacja | Okres | Kupon |
|---|---|---|
| OTS | 3 miesiące | Stały |
| DOS | 2 lata | Stały (1. rok), zmienny (2. rok — WIBOR) |
| TOS | 3 lata | Stały |
| COI | 4 lata | Stały (1. rok), zmienny (2–4 rok — inflacja + marża) |
| EDO | 10 lat | Stały (1. rok), zmienny (2–10 rok — inflacja + marża) |
Jak Freenance może pomóc
Freenance śledzi Twoje obligacje i automatycznie uwzględnia wypłacane kupony w obliczeniach stopy zwrotu portfela. Zobaczysz, ile naprawdę zarabiasz na części obligacyjnej.
Want full control over your finances?
Try Freenance for free