Odsetki ustawowe 2026 — kalkulator i aktualne stawki (7,25% i 9,25%)
Kalkulator odsetek ustawowych i ustawowych za opóźnienie. Od 5 marca 2026 r.: 7,25% i 9,25% rocznie, w transakcjach handlowych 13,75% (II półrocze 2026). Pełna historia stawek od 2016 r. i przykłady.
Zweryfikowane u źródeł pierwotnych · liczby sprawdzone w dokumentach regulatorów, emitentów lub SEC — nie przepisane z innych stron
Kalkulator odsetek ustawowych 2026
Odsetki od zaległej kwoty między terminem płatności a dniem zapłaty — z podziałem na okresy, w których obowiązywała dana stawka.
- Dni
- 183
- Odsetki
- 463,77 zł
- Kwota z odsetkami
- 10 463,77 zł
| Okres | Stawka | Dni | Odsetki |
|---|---|---|---|
| 01.04.2026 – 30.09.2026 | 9,25% | 183 | 463,77 zł |
Odsetki proste, liczone od dnia po terminie płatności do dnia zapłaty włącznie, rok = 365 dni. Stawki z obwieszczeń w Monitorze Polskim. Informacja ogólna, nie porada prawna.
Szybka odpowiedź
Od 5 marca 2026 r. odsetki ustawowe wynoszą 7,25% rocznie, a odsetki ustawowe za opóźnienie 9,25% rocznie (obwieszczenia Ministra Sprawiedliwości, M.P. 2026 poz. 368 i 367). Obie stawki wynikają ze stopy referencyjnej NBP (3,75%) powiększonej o 3,5 i 5,5 punktu procentowego. W transakcjach handlowych między firmami w II półroczu 2026 r. obowiązuje 13,75%, a gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy, 11,75% (M.P. 2026 poz. 642).
Przykład: 10 000 zł zapłacone pół roku po terminie (termin 31 marca 2026 r., zapłata 30 września 2026 r., 183 dni) to 463,77 zł odsetek za opóźnienie.
Aktualne stawki
| Rodzaj odsetek | Wzór | Stawka od 5.03.2026 |
|---|---|---|
| Odsetki ustawowe (kapitałowe) | stopa referencyjna NBP + 3,5 pp | 7,25% |
| Odsetki ustawowe za opóźnienie | stopa referencyjna NBP + 5,5 pp | 9,25% |
| Odsetki maksymalne (umowne) | 2 × odsetki ustawowe | 14,50% |
| Odsetki maksymalne za opóźnienie | 2 × odsetki ustawowe za opóźnienie | 18,50% |
| W transakcjach handlowych (II półrocze 2026) | stopa referencyjna NBP z 1 lipca + 10 pp | 13,75% |
| W transakcjach handlowych, dłużnik: publiczny podmiot leczniczy | stopa referencyjna NBP z 1 lipca + 8 pp | 11,75% |
Stopa referencyjna NBP wynosi 3,75% od 5 marca 2026 r. — to ostatnia zmiana w archiwum stóp NBP. Stawki zmieniają się w dniu każdej decyzji Rady Polityki Pieniężnej, a Rada obraduje zwykle w pierwszą środę miesiąca i ogłasza komunikat po południu: w dniu posiedzenia sprawdzaj stawkę wieczorem, nie rano. Odsetki w transakcjach handlowych są stałe przez całe półrocze: liczy się stopa z 1 stycznia albo z 1 lipca.
Na podstawie art. 359 i 481 Kodeksu cywilnego, ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych i obwieszczeń Ministra Sprawiedliwości (M.P. 2026 poz. 367, 368) oraz Ministra Finansów (M.P. 2026 poz. 642); stopy NBP odczytane u źródła 4 listopada 2026 r. Informacja ogólna, nie porada prawna.
Które odsetki kiedy stosować
- Odsetki ustawowe za opóźnienie (art. 481 k.c.) — gdy ktoś nie zapłacił w terminie, a umowa nie ustala innej stawki. To najczęstszy przypadek: niezapłacona faktura dla konsumenta, zwrot pożyczki od znajomego, zaległy czynsz, odszkodowanie. Należą się nawet wtedy, gdy wierzyciel nie poniósł żadnej szkody i gdy dłużnik nie zawinił opóźnienia.
- Odsetki ustawowe (art. 359 k.c.) — za korzystanie z cudzych pieniędzy, gdy należą się z umowy lub ustawy, ale strony nie ustaliły ich wysokości. Nie dotyczą zwłoki w zapłacie.
- Odsetki w transakcjach handlowych — gdy obie strony są przedsiębiorcami (lub jedna jest podmiotem publicznym) i chodzi o zapłatę za towar albo usługę. Wierzyciel może ich żądać bez wezwania, od dnia po terminie płatności z faktury lub umowy.
Spóźniony podatek i spóźnione składki ZUS to nie odsetki ustawowe, tylko odsetki za zwłokę z Ordynacji podatkowej: od 5 marca 2026 r. 10,50% rocznie. Od zaległego PIT lub VAT policzysz je w kalkulatorze odsetek podatkowych, a od składek opłaconych po terminie w kalkulatorze odsetek ZUS, który uwzględnia też próg 1% płacy minimalnej, poniżej którego ZUS odsetek nie nalicza.
Historia stawek od 2016 r.
Obecne zasady Kodeksu cywilnego obowiązują od 1 stycznia 2016 r. Każdy wiersz to zmiana stopy referencyjnej NBP i stawki obowiązujące od tego dnia.
| Od dnia | Stopa ref. NBP | Ustawowe | Za opóźnienie | Maks. umowne | Maks. za opóźnienie |
|---|---|---|---|---|---|
| 01.01.2016 | 1,50% | 5,00% | 7,00% | 10,00% | 14,00% |
| 18.03.2020 | 1,00% | 4,50% | 6,50% | 9,00% | 13,00% |
| 09.04.2020 | 0,50% | 4,00% | 6,00% | 8,00% | 12,00% |
| 29.05.2020 | 0,10% | 3,60% | 5,60% | 7,20% | 11,20% |
| 07.10.2021 | 0,50% | 4,00% | 6,00% | 8,00% | 12,00% |
| 04.11.2021 | 1,25% | 4,75% | 6,75% | 9,50% | 13,50% |
| 09.12.2021 | 1,75% | 5,25% | 7,25% | 10,50% | 14,50% |
| 05.01.2022 | 2,25% | 5,75% | 7,75% | 11,50% | 15,50% |
| 09.02.2022 | 2,75% | 6,25% | 8,25% | 12,50% | 16,50% |
| 09.03.2022 | 3,50% | 7,00% | 9,00% | 14,00% | 18,00% |
| 07.04.2022 | 4,50% | 8,00% | 10,00% | 16,00% | 20,00% |
| 06.05.2022 | 5,25% | 8,75% | 10,75% | 17,50% | 21,50% |
| 09.06.2022 | 6,00% | 9,50% | 11,50% | 19,00% | 23,00% |
| 08.07.2022 | 6,50% | 10,00% | 12,00% | 20,00% | 24,00% |
| 08.09.2022 | 6,75% | 10,25% | 12,25% | 20,50% | 24,50% |
| 07.09.2023 | 6,00% | 9,50% | 11,50% | 19,00% | 23,00% |
| 05.10.2023 | 5,75% | 9,25% | 11,25% | 18,50% | 22,50% |
| 08.05.2025 | 5,25% | 8,75% | 10,75% | 17,50% | 21,50% |
| 03.07.2025 | 5,00% | 8,50% | 10,50% | 17,00% | 21,00% |
| 04.09.2025 | 4,75% | 8,25% | 10,25% | 16,50% | 20,50% |
| 09.10.2025 | 4,50% | 8,00% | 10,00% | 16,00% | 20,00% |
| 06.11.2025 | 4,25% | 7,75% | 9,75% | 15,50% | 19,50% |
| 04.12.2025 | 4,00% | 7,50% | 9,50% | 15,00% | 19,00% |
| 05.03.2026 | 3,75% | 7,25% | 9,25% | 14,50% | 18,50% |
Odsetki w transakcjach handlowych
| Okres | Dłużnik inny niż publiczny podmiot leczniczy | Dłużnik: publiczny podmiot leczniczy |
|---|---|---|
| 2016–2019 (każde półrocze) | 9,50% | 9,50% |
| I półrocze 2020 | 11,50% | 9,50% |
| II półrocze 2020 | 10,10% | 8,10% |
| I półrocze 2021 | 10,10% | 8,10% |
| II półrocze 2021 | 10,10% | 8,10% |
| I półrocze 2022 | 11,75% | 9,75% |
| II półrocze 2022 | 16,00% | 14,00% |
| I półrocze 2023 | 16,75% | 14,75% |
| II półrocze 2023 | 16,75% | 14,75% |
| I półrocze 2024 | 15,75% | 13,75% |
| II półrocze 2024 | 15,75% | 13,75% |
| I półrocze 2025 | 15,75% | 13,75% |
| II półrocze 2025 | 15,25% | 13,25% |
| I półrocze 2026 | 14,00% | 12,00% |
| II półrocze 2026 | 13,75% | 11,75% |
Do końca 2019 r. marża wynosiła 8 punktów procentowych dla każdego dłużnika. Od 2020 r. wynosi 10 punktów, a 8 zostało tylko dla publicznych podmiotów leczniczych.
Jak liczymy odsetki
Wzór dla jednego okresu, w którym obowiązuje jedna stawka:
odsetki = kwota × stawka × liczba dni ÷ 365
- Odsetki biegną od dnia następnego po terminie płatności do dnia zapłaty włącznie.
- Gdy w tym czasie stawka się zmieniła, liczymy każdy okres osobno i sumujemy. Kalkulator powyżej pokazuje każdy taki okres w osobnym wierszu.
- To odsetki proste. Od zaległych odsetek można żądać kolejnych odsetek dopiero od dnia wniesienia pozwu o nie albo gdy strony zgodziły się po powstaniu zaległości doliczyć je do długu (art. 482 k.c.).
- Rok liczymy jako 365 dni, także w latach przestępnych. Niektóre kalkulatory dzielą w roku przestępnym przez 366, co zmienia wynik o grosze.
Przykłady
1. Pożyczka zwrócona z opóźnieniem. 2 500 zł do zwrotu do 15 października 2025 r., zwrócone 23 października 2026 r. Odsetki za opóźnienie biegną 373 dni w czterech okresach:
| Okres | Stawka | Dni | Odsetki |
|---|---|---|---|
| 16.10.2025 – 05.11.2025 | 10,00% | 21 | 14,38 zł |
| 06.11.2025 – 03.12.2025 | 9,75% | 28 | 18,70 zł |
| 04.12.2025 – 04.03.2026 | 9,50% | 91 | 59,21 zł |
| 05.03.2026 – 23.10.2026 | 9,25% | 233 | 147,62 zł |
| Razem | 373 | 239,91 zł |
2. Faktura między firmami. 8 000 zł z terminem płatności 31 stycznia 2026 r., zapłacone 23 października 2026 r. (265 dni):
| Okres | Stawka | Dni | Odsetki |
|---|---|---|---|
| 01.02.2026 – 30.06.2026 | 14,00% | 150 | 460,27 zł |
| 01.07.2026 – 23.10.2026 | 13,75% | 115 | 346,58 zł |
| Razem | 265 | 806,85 zł |
Do tego wierzycielowi należy się rekompensata za koszty odzyskiwania należności: 70 euro przy kwocie powyżej 5 000 zł i poniżej 50 000 zł (40 euro do 5 000 zł, 100 euro od 50 000 zł). Przelicza się ją po średnim kursie euro NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca przed terminem płatności (art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych).
3. Duża zaległość przez prawie dwa lata. 50 000 zł z terminem 31 grudnia 2024 r., zapłacone 23 października 2026 r. Przez 661 dni stawka zmieniała się osiem razy, od 11,25% do 9,25%. Odsetki za opóźnienie: 9 073,63 zł.
Odsetki maksymalne
Umowa nie może przewidywać wyższych odsetek niż odsetki maksymalne, także gdy strony wybiorą prawo obce (art. 359 § 2¹–2³ i art. 481 § 2¹–2³ k.c.). Od 5 marca 2026 r. to:
- 14,50% rocznie dla odsetek kapitałowych (np. oprocentowanie pożyczki),
- 18,50% rocznie dla odsetek za opóźnienie.
Jeśli umowa przewiduje więcej, wierzycielowi należą się tylko odsetki maksymalne. Limit spada razem ze stopą NBP. Odsetki za opóźnienie zapisane w umowie na 20% mieściły się w limicie od 5 października 2023 r. (22,50%), a od 4 grudnia 2025 r. (19,00%) już go przekraczają.
FAQ
Ile wynoszą odsetki ustawowe za opóźnienie w 2026 roku?
Od 5 marca 2026 r. wynoszą 9,25% w stosunku rocznym (M.P. 2026 poz. 367). Od 1 stycznia do 4 marca 2026 r. obowiązywało 9,50%. To stopa referencyjna NBP (3,75%) plus 5,5 punktu procentowego.
Czym różnią się odsetki ustawowe od odsetek ustawowych za opóźnienie?
Odsetki ustawowe (7,25%) to wynagrodzenie za korzystanie z cudzych pieniędzy, gdy wysokości nie ustalono w umowie. Odsetki ustawowe za opóźnienie (9,25%) to sankcja za spóźnioną zapłatę. Przy niezapłaconej fakturze czy niezwróconej pożyczce liczy się prawie zawsze te drugie.
Od kiedy liczyć odsetki za opóźnienie?
Od dnia następnego po terminie płatności do dnia zapłaty włącznie. Gdy termin nie był ustalony, dłużnik musi zapłacić niezwłocznie po wezwaniu (art. 455 k.c.). W praktyce w wezwaniu wyznacza się termin, a odsetki biegną od dnia po nim.
Jakie odsetki obowiązują w transakcjach handlowych w 2026 roku?
W I półroczu 2026 r. 14,00%, a w II półroczu 13,75% (M.P. 2025 poz. 1257 i M.P. 2026 poz. 642). Gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy: 12,00% i 11,75%. Stawka jest stała przez całe półrocze, nawet jeśli NBP zmieni stopy w jego trakcie.
Czy można naliczać odsetki od odsetek?
Tylko w dwóch przypadkach: od dnia wniesienia pozwu o zaległe odsetki albo gdy po powstaniu zaległości strony zgodziły się doliczyć odsetki do długu (art. 482 k.c.). Kalkulator liczy odsetki proste, od samej kwoty głównej.
Jak sprawdzić, czy odsetki w mojej umowie nie są za wysokie?
Porównaj je z odsetkami maksymalnymi: 14,50% rocznie dla odsetek umownych i 18,50% dla odsetek za opóźnienie (od 5 marca 2026 r.). Nadwyżka ponad te limity się nie należy.
Źródła
- Kodeks cywilny, art. 359, 481 i 482 — tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795
- Ustawa z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, art. 4 pkt 3, art. 10 i art. 11b — tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1790
- Obwieszczenia Ministra Sprawiedliwości o odsetkach ustawowych i ustawowych za opóźnienie: M.P. 2026 poz. 367 i 368, M.P. 2025 poz. 539, 540, 684, 685, 1014, 1015, 1135, 1136, 1191, 1192, 1296 i 1308
- Obwieszczenia o odsetkach w transakcjach handlowych: M.P. 2026 poz. 642, M.P. 2025 poz. 602 i 1257, M.P. 2020 poz. 2, 610 i 1212, M.P. 2019 poz. 42 i 671
- Historia stopy referencyjnej: Narodowy Bank Polski — archiwum stóp procentowych
Stawki historyczne wyliczyliśmy z tabeli stopy referencyjnej NBP według wzorów ustawowych. Każdą z nich sprawdziliśmy z obwieszczeniami z lat 2019–2026 wymienionymi wyżej. Materiał ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną.
Ile miesięcy przeżyłbyś bez pensji?
Sprawdź swój Runway — za darmo